Galerij

Mijmeringen

door Martine Godts

Vandaag 30 september half twee, oktober staat voor de deur. Ik bestel een glas witte wijn en volg de vriendelijke dame, die me een strategische observatietafel aanwijst. Voor de coronacrisis toesloeg was ’t Werkhuys nog een gezellige, rumoerige en bomvolle ontmoetingsplaats, nu is het een rustige plek. Het is 5 voor 2. Ik tel nog net geen 10 personen. De enige bekende die ik opmerk, is de Willy. Glimlachend komt hij naar mijn tafeltje en geeft me héél blij een elleboogstootje. Ik vertel hem dat Hans met zijn project van United Objects niet meer naar ’t Werkhuys komt, maar het nu in Permeke, NOVA en het Mas opnieuw heeft opgestart. Ik geef hem een flyer met de nieuwe informatie. Gretig neemt hij die aan en knikt blij met zijn hoofd ‘ja’, wanneer ik hem over de bib Permeke vertel. Hij groet me al zwaaiend met een brede glimlach en weg is hij. Wat later zie ik hem buiten aan een tafel met andere medewerkers eten en maak een foto van hem. Zijn dag kan niet meer stuk.

Ik bestel een tweede glas witte wijn en wanneer ik weer aan mijn ‘uitkijktafeltje’ zit, merk ik op dat er gebiljart wordt aan één tafel mét mondmaskers! Half 3. Al mijmerend luister ik naar het getik van de keus tegen de ballen. Het klinkt vertrouwd en het maakt me rustig en blij. Herinneringen … 

Tevreden zie ik mezelf weer naar wildvreemde mensen toestappen en hen uitnodigen om mee vierkantjes komen te tekenen met Hans Bossmann. Wat ze nog niet weten, is dat hij hen zal vragen om een wit Kruithofvoorwerp met streepjes te betekenen. Walter, Jef, Mus, Eric, Hildegarde, Karin, Louis, Lily, Robin, Hannah …

Ik bestel nog een laatste glas. Nicole, de vriendelijke dame achter de toog, vraagt me waarom ‘den Hans’ niet meer komt. Blijkbaar heeft Hans met zijn project ook bij de medewerkers een positieve indruk nagelaten.

Het is half 4. Ik heb met Hans afgesproken dat ik van 1 tot 4 uur hier aanwezig zou zijn, OK, nog even dan. Ik droom even weg …                 

“Hallo, ik versta dien Hollander nie, wa bedoelt die na?” Ons Jefke, die altijd voor hij naar de circusles ging nog even mee kwam tekenen. Mus en Walter die rustig zaten te eten, terwijl Jef bijna bovenop ons Ikea-tafeltje zat en dan verdween. Het startschot was gegeven voor een prettige, artistieke namiddag. We ont-moetten fijne, interessante mensen, we maakten zelfs vrienden! United Objects liep hier als een trein. Jammer dat het onderbroken werd door corona. Het is bijna 4 uur, ik denk dat er geen bekende meer komt opdagen. Ik breng mijn leeg glas en het registratieblaadje naar de toog en bedank Nicole voor alle goede zorgen. Ik stop de flyers in mijn tas. Ik kijk nog een keer langzaam rond in de zaal met een teder en warm gevoel.

Hoe dan ook, tekenaars, groot en klein, jong en oud; mensen die zélfs nog een wit Kruithofvoorwerp thuis betekend hebben, dankjewel dat jullie het project United Objects mee waargemaakt hebben. Tot weerziens!

Tine

Galerij

Opgewekte stemmen

Deze ochtend is Nova een bijenkorf. De vloer wordt gedweild. Margot peutert routing-tape van de vloer. Bart sleept kasten en stoelen. Vrijwilligers lopen heen en weer van de keuken naar de foyer. Bezoekers melden zich met hun vragen bij Hamid aan de ontvangstbalie. Op de achtergrond hoor ik gezeur van een stofzuiger en daarachter het gejank van een zaagmachine. Voor het eerst sinds de lockdown ben ik terug in Nova met mijn project United Objects.

Overal staan en liggen restanten van het nieuwe theaterprogramma dat gisteravond werd gepresenteer. Artiesten gaven een kijkje in keuken van hun nieuwe voorstelling. Het cursusaanbod werd op humoristische wijze aangekondigd. Voor de gelegenheid was de inrichting aangepast. Een rode loper met tent buiten als onthaal, een bar binnen en een speciale routing. De kelder was tot kleine zaal omgebouwd. Bezoekers verdeeld in twee grote bubbels. Na afloop was het nog een serieuze uitdaging om de vereiste afstand te behouden. 

Hamid vertelt dat hij pas om 01:00 thuis was; er was nog veel op te ruimen. Ik draai me om en kijk de entreehal rond. Op mijn vitrinekast met Kruithofvoorwerpen staat een groot bord met de Corona-regels. Het is een huiselijke zithoek geworden met vier lage eenzitters, een grote varen en een nog grotere bananenplant. Het overvloedige daglicht tovert een warme gloed. Er zitten een man en een vrouw in de eenzitters. Ze gebruiken beide een half betekend Ikea-tafeltje als bureau voor een zwarte laptop en kartonnen koffiebeker. De tafeltjes zijn nog niet gecoat. In de vitrine staan twee Ikea-tafeltjes die wel helemaal betekend zijn, én gecoat. Beter zouden ze die gebruiken. 

Mijn gedachten worden onderbroken door een stem. “Wil je ook koffie?”, hoor ik Hamid vragen. Hij doet zijn mondmasker omlaag en neemt een slok. “Hé”, zeg ik, “je hebt een snor en een baardje!” Hij lacht.

“Bent u van Antwerpen?”, vraagt de vrouw die in de eenzitter zat. “Nee, ik ben van Holland.” antwoord ik. Ze vraagt alle bezoekers om te stemmen voor haar project bij de Burgerbegroting. Vandaag is de laatste dag om stemmen te werven.

Hoe ga ik te midden van alle drukte een rustige werkplek kunnen maken?, vraag ik me af. Er is te weinig ruimte voor twee werktafels, vier eenzitters, de planten, de vitrine en drie mensen. Waar zijn de werktafels eigenlijk? Hoe krijg ik de “Ikea-tafeltjes omgewisseld? Hamid gaat mee op zoek naar de werktafels. We vinden ze niet. 

Bart weet dat ze achter het gordijn van het podium in de grote zaal staan. Hij brengt ze naar me toe, in de entreehal. De man en de vrouw van de Burgerbegroting vinden het te krap worden en verplaatsen hun spullen naar het Webpunt, waar de computers al lang weg zijn. 

Tijdens de lunch komen er twee mannen van de Burgerbegroting binnen. Lou en Stefaan, zijn leden van een atletiekvereniging, die ook Burgerstemmen werven. Mensen moeten meer bewegen, is het thema. Iedereen die druk bezig was, zit in de foyer te eten. Het is toch fijn om te zien dat de Ikea-tafeltjes gebruikt worden. Er zijn geen bezoekers. Lou en Stefaan besluiten mee vierkanten te komen tekenen. “Ik had nooit verwacht nog eens aan een kunstwerk mee te werken” zegt Lou. “Mijn zoon is afgestudeerd aan Sint Lukas, in fotografie en video. Hij is vierendertig en werkt ergens op een kantoor.”

De vitrine blijkt na zes maanden Corona stoffig geworden. Een glazen raamhanger ligt onderin, maar is niet gebroken. De zuignaphaak ligt er naast. Drie kleine cactussen zijn ook stoffig, maar springlevend. Eentje staat in bloei. 

Dan hoor ik opgewekte stemmen. Christiane en Touria komen de entreehal binnen. Die hoorde ik zes maanden geleden voor het laatst. Christiane zegt: “ik heb gewoon doorgewerkt hoor. Mag ik laten zien wat ik heb gemaakt?”

Galerij

Intelligente liefde

“Hier ben ik de grootste, maar in mijn familie de kleinste”, zegt Marleen. “Mijn vrouw is ook zo’n grote.” Ze helpt met het installeren van mijn tekenplek in bibliotheek Permeke.

Twee lachende ogen kijken me van boven het medisch mondmasker aan. “Ik heb de meest vrije job. Als het nodig is, ben ik in de bieb. Op zondagochtend bij een concert of donderdagavond bij een lezing, of wat dan ook. Zodra ik klaar ben of geen zin meer heb, klok ik uit en ga naar huis.”

We monteren de poten onder de vitrinetafel, een grote houten bak met glazen bovenkant. Een oranje haarband houdt het blonde haar uit haar gezicht. Een fladderende lichtgroene zomerjurk.  Een vrouw met uitstraling.

“Je ziet er zo vrolijk uit, heb je soms geluk in de liefde?”, vraag ik. 

Verrast kijkt ze me aan. “Sinds drie weken heb ik een nieuwe vriendin! Nou ja, naast de relatie met mijn vrouw. We zijn al jaren getrouwd, weet je, ik ben poly. Ik heb meer relaties naast mijn huwelijk. Vorige week heb ik haar aan mijn vrouw voorgesteld. Die vond dat ik een verstandige keuze had gemaakt. Daarmee heeft ze me haar zegen! gegeven.”

Ze zet een rood winkelmandje met Kruithofvoorwerpen, markers en foto”s op tafel. Ik poets de vettigheid van het vitrineglas.

“Altijd zijn ze jonger, mijn vriendinnen”, zegt ze. “Mijn nieuwe, een danseres, is 38, de vorige 40. Mijn vrouw is ook een stuk jonger dan ik. Vanaf het begin wilde ze een open relatie. Door haar ben ik poly geworden. Op een dag vertelde ze dat ze gevoelens had voor een andere vrouw. “s Avonds ging ze er meteen pats boem naar toe. Niet echt pedagogisch om me op die manier voor de leeuwen te gooien. Maar het werkte wel, sindsdien ben ik om.” Marleen leunt met haar hoofd op haar handen en kijkt me dromerig aan. “Bij monogamie kan ik me niets meer voorstellen.

Ik had vorig jaar een relatie met een meid van 19. Een kei schoon meisje. Ze was heel wijs voor haar leeftijd. Maar het werkte niet goed. 

De witte Kruithofvoorwerpen staan op een rij op het glas van de vitrinetafel. Met mijn handen verschuif ik foto”s en een rond schaaltje in de houten bak er onder.

“Je kunt beter geen rond voorwerp in het midden zetten”, is haar ongevraagde advies. “Ik ben ook vormgever, nog van voor het digitale tijdperk.”

“Wil jij de foto”s en het ronde ding dan ordenen?”, vraag ik. 

Ze aarzelt geen moment en rangschikt alles in een handomdraai. ”Zie je, de foto”s liggen nu langs onzichtbare lijnen, het oogt evenwichtig.” Ze stapt naar achteren en kijkt door haar wimpers of het goed is. “Gelukkig heb ik een timmermansoog. Ik hoef nooit te meten of iets recht ligt”, zegt ze met een glimlach.

“Mij lijkt het heel ingewikkeld om met meer mensen een seksuele relatie te hebben”, zeg ik. “Uitspreken wat ik in bed precies wil, alleen dat al. Ik schaam me daarvoor. En dan de hygiëne, pfff!”

“Ooh, maar poly zijn betekent niet dat je met iedereen het bed induikt! Dat is een groot misverstand. Alsof liefde alleen over seks gaat. Ik vind intelligentie het belangrijkst. Met een domme vrouw kan ik niets beginnen.” 

Galerij

How to Unite with an Object?

Hoe ziet United Objects er uit door de ogen van een ander? Tine helpt elke woensdag mee, corrigeert de fouten in mijn verhalen, ze heeft ook een Kruithofobject mee naar huis genomen om te betekenen. Daarover schrijft ze:

Toen ik 5 jaar was, heb ik de zin om te tekenen afgeleerd. Hoe dat kwam? De opdracht van Zuster Heremilindis: teken ‘De Wonderbare Visvangst’. De schrik zit er sindsdien goed in en is tekenen een taboe geworden.

Toen Hans Bossmann het project “United Objects” lanceerde om met mensen en hun creativiteit in contact te komen, door samen met hem vierkantjes te tekenen op Ikea-tafeltjes, ging ik overstag. Vierkantjes en streepjes tekenen, dat kan ik ook. Ik nam een stift en ging mee tekenen. “Allez, ik probeer het, ‘vooruit met de geit’ (stift)”.

Op een woensdagnamiddag in ’T Werkhuys vroeg Hans me of ik ook een voorwerp mee naar huis wilde nemen. Het ding in kwestie ligt hier nu al 4 maanden in huis stof te verzamelen. Een zware rechthoekige kader van loodglas met een reeds uitgelijnde figuur van een wapenschild. Verdorie, het wordt nu stilletjes aan tijd om het te betekenen! Hoe moet dat nu: een inhoud ‘betekenen’ met streepjes, golvende lijntjes, vierkantjes ? Mag ik het ook alleen ‘versieren’? Mag ik het ook …? Ik denk dat ik een ‘tekenliefhebbers-block’ heb!!!

Ineens schiet me iets te binnen. In mijn Engelse les om voor mijn leerlingen ‘It’s its tail’ te visualiseren (dieren zijn in het Engels grammaticaal onzijdig), tekende ik onhandig en zéér primitief een ‘pussycat’ met een lange staart (tail) op het bord. Lachen, gieren, brullen in de klas!  “Hebben jullie het nu begrepen?

Vrijdagochtend. Ik teken de dikke uitstulpende lijnen van de raamhanger over op een kladblad. Wat een gepruts is me dat! Maar ik kan het toch, hé? Weet je wat? Ik beteken eerst de randen van het wapenschild (als ware het een bord!) met een aantal verdoken letters van de zin: “It’s its tail (staart)!” Zo, nu leg ik de ‘gewezen stofvanger’ weg tot morgen. Het betekenen vraagt ruimte en tijd om mijn fantasie te laten rijpen.

Zaterdagochtend. Met een potlood teken ik héél dunnetjes de contouren van de kat. Een geïnteresseerde toeschouwer zegt me: “Zoek het niet in een figuratief resultaat. Je kan de poes verstoppen in de te betekenen ruimte.” Ik teken op een kladblad mijn vermaarde primitieve ‘Pussycat’. “Mevrouw, zijn dat borsten en piemels?” vroegen mijn leerlingen indertijd. “Nee, dat zijn de 4 poten en een staart! Seksuele opvoeding doen we een andere keer!” Tijdens het betekenen van de poes herinner ik me hoe ik mijn leerlingen met veel humor lesgaf, zoals bijvoorbeeld om hen de Engelse uitspraak met Brits accent aan te leren, vertelde ik hen met vervormde stem dat ik een vriendin van Queen Elisabeth II ben. Ik bezoek haar geregeld en dan drinken we een aantal kopjes thee.

Zondagochtend en -namiddag. Vandaag wil ik de raamhanger volledig afwerken. Doe dat eens met een multifocale bril! In het begin is het niet zo leuk, maar geleidelijk aan begint mijn zwarte stift als het ware vanzelf te betekenen! Heerlijk, toch? Drie uren beteken ik met plezier het voorwerp. Uiteindelijk werk ik met mijn neus zo goed als erop, de raamhanger af. Tada! Klaar! Mijn werkstuk wordt door mijn grootste fan bewonderd! Ik ben blij en trots op mezelf! Flits! Flits! Een foto en zelfzeker en tevreden doorsturen!

Detail van de tekening op de raamhanger
Galerij

Liefhebbers (3)

De filosofensteen (Gongshi, 供石) is een oud Chinees gebruik. Voor een ‘door de natuur’ bijzonder gevormde steen, wortel of ander object, werd met grootst mogelijke aandacht een voetstuk gemaakt. Materiaal en vorm van het voetstuk werden gekozen en bedacht om het voorwerp en de bezitter er van te laten ontstijgen aan de realiteit van alledag. In alchemistische kringen was een filosofensteen het ultieme procedé om steen in goud te veranderen.

Tijdens mijn ontwikkeling als kunstenaar heb ik mijn hart steeds vaker verloren aan amateur- en kinderwerkstukken. De keramische uilen van mijn tante Ank. De kleine eend van klei met eitjes en oranje snavel van mijn 7 jarige zoon Jan. De plantenhanger van hout en glas die stagiair Jerry compleet mislukt vond (zie afbeelding bij het verhaal ‘Liefhebbers’ van 22 april). Een anoniem denker-beeldje à la Rodin, die ik voor vijftig cent in een kringloopwinkel kocht. Handgemaakte houten kaatsballen. 

Deze kleine werkstukken vormen een groot contrast met het autonome karakter en de commerciële ambities van veel professioneel gemaakte beeldende kunst. Ik zie er een authenticiteit in die overeenkomt met dingen die organisch gegroeid zijn. Net als de filosofenstenen uit het oude China. 

Op een dag ben ik begonnen een ladekastje als voetstuk te beschilderen, volgens het principe van de filosofensteen. De kleine eend van Jan, heb ik in het blad van een ladekastje verzonken. Samen met mijn goede vriend Soek heb ik dat kastje betekend, zoals een tatoeëerder lichamen betekent. Niet veel later, tijdens een evenement, ontdekten kinderen de zwarte stiften in de lade van een zijtafel. Zonder instructies of opdracht hebben ze de tafel spontaan volgetekend. De zijtafel is het voetstuk van mijn tantes uil geworden. 

Sindsdien nodig ik bezoekers aan tentoonstellingen, een winkelcentrum of festival uit om mee te tekenen op een meubel. Mensen zijn gretig om mee te doen, het brengt ze tot rust en in gesprek met elkaar. De samen betekende voorwerpen zijn heel bijzonder om te zien. Dat is mooi want je hoeft niet te kunnen tekenen om mee te doen. 

Door deze manier van werken hoor ik veel verhalen. Verhalen zijn de filosofenstenen van deze tijd, ze nemen ons mee naar andere werelden. 

Foto beginpagina door Marjorie Haringa: Kastje met denker.

Eend door Jan op ledenkastje betekend door Soek en Hans.

Galerij

‘(On)interessante gedachte van de dag’

Hoe ziet United Objects er uit door de ogen van een ander? Kris Philips probeerde het try-out project te vermijden, in de zomer van 2019, op de Zomeracademie bij Brussel. Later in Antwerpen liep ze er toch tegen aan. Ze plaatste haar ‘(On)interessante gedachte van de dag’, op 4 april, zo op haar Facebookpagina:

“Krista, wat zijt gij aan ‘t maken? Een visnet? Allez, laat het eens zien, kan de klas nog eens lachen.” De kleine corpulente trol met dikke bril, nasale stem, had gevraagd een siernapje te haken!!! Voor onze moeders. Voor bij de thee.
Toen ik besefte dat we thuis alleen koffie dronken nam ik een besluit.
Ik zou nooit nog iets met mijn twee linkse handen doen. Geen tekenen, breien, haken, knutselen.
Ik leefde mijn leven liever op de verbale weg.

Maar zoals de cyclus van de seizoenen, kwam het steeds weer terug. Zonder het besef dat het een trauma was. Het was er altijd weer.
Ook negen maanden geleden (een symbolisch getal) liep ik argwanend met een grote boog rond de vierkante Ikeatafels in Destelheide, tijdens mijn geliefde zomeracademie.
De uitnodiging om vierkanten te tekenen, en voorwerpen betekenis te geven voelden even bedreigend als het Coronavirus. Afstand houden. Door een samenloop van schrijfopdrachten, witte nijlpaarden en zwarte stiften op hun rug, moest ik wel. Tekenen. Niet volgens regels of wetten maar vanuit plezier om te ontdekken, vanuit je gevoel en je rijk van fantasie. 

Maanden later komt de eigenaar van die magie op mijn pad. Wat later aan mijn keukentafel. We zoeken naar een samenhang in dit bizarre verhaal.
Ik twijfel, niet aan zijn degelijkheid, maar aan mezelf. Weken later durf ik het toch: het huwelijk tussen het dikke beest en de stift. Negen maanden later nu, alweer, met een ongekend plezier.
Omdat in Coronavrijetijden vandaag 4 april er heel anders had uitgezien.
Dan waren alle United Objects van Hans Bossmann verzamelt in het MAS.
Ter compensatie, als fan, maakte ik met mijn hart in mijn handen twee “Ikeatafeltjes”. Apart kennen ze geen bestaan. Maar door de erfenis van Jaap Kruithof blijven ze voor altijd verbonden. Over de grenzen heen. 

Een puzzel. Twee stukken.
United Objects. Het project van Hans Bossmann.
Mijn klein gelukske.
Het symbool om door te gaan in alle twijfels.
Een oefenen in durven falen.
Een schuilplek in bange dagen.
Een yoga voor mijn gevoelig hoofd.
Een rust in de onrust.
Een loslaten.
Een zoeken naar dat wat een mens betekent.
Een zwart-wit verhaal in alle kleuren van de regenboog.
(Fragment uit: “De mevrouw van de vierkante ambassade”).

P.S. Mijn moeder heeft mijn “visnet” heel trots onder de koffiepot gezet.

Foto op de beginpagina: “Twee Ikeatafeltjes” door Kris Philips.

Wit nijlpaard op de Destelheide-campus van Zomeracademie 2019, Dworp
Galerij

Liefhebbers (2)

Er is een spannende overeenkomst tussen amateur-kunstwerken en een onbedoelde onvolmaaktheid in de wereld van alledag. 

Elke vierkante centimeter van de ruimte waarin wij leven is doordacht en vormgegeven door beleidsmedewerkers, stedenbouwkundigen, ingenieurs, ontwerpers, kunstenaars en marketingmensen. Allemaal volgens keurmerken en kwaliteitseisen. Zowel in de buitenruimte als in de binnenruimte, thuis of op het werk. Waar je ook bent, kijk om je heen en zie: stoeptegels of laminaat, bakstenen of latexverf, stoplicht of schemerlamp, lichtreclame en het merketiket op alle supermarktproducten in je koelkast. Probeer eens iets te zien dat niet bedacht, gemaakt en goedgekeurd is door mensen.

Alle bomen in je omgeving zijn gekozen en geplant. Elke bloem in je huis is het resultaat van kweek. Wolken in de lucht en water in de rivier lijken ontsnapt aan onze dadendrang, maar ook die zijn doordrongen van menselijk handelen. De wind die over land of zee komt, waait mee binnen als je de huisdeur opent. Van de wind wordt gezegd dat die begint bij de beweging van een vlinder aan de andere kant van de wereld. Insecten en alle andere dieren zijn net als wij, mensen, organisch gegroeid.

Thuis is de lege ruimte tussen plafond, vloer, muren en spullen onbepaald. Je kunt er naar eigen idee spullen in plaatsen en je er doorheen bewegen. Toch ontsnapt er van alles aan je controle. In een hoek weeft een huisspin. De kleur van de muurverf verkleurt elke dag, je ziet het niet. Op een dag doet de waterkoker het niet meer. Elke week stofzuigen. 

Heb je wel eens goed naar de achterkant van een verkeersbord gekeken? Naar een lichtreclame die alleen tl-buizen in het binnenwerk toont in plaats van een afbeelding? Een braakliggend stuk grond met een hek eromheen, een raam in de buitenmuur dat zo onzichtbaar mogelijk dichtgemetseld is maar toch blijft te zien? Een hoop willekeurig grof vuil op de stoep, een aardewerk design theepot waarvan stukken afgebroken zijn? Een uitgedroogde varen in een verbleekte plastic bloempot, een oude verflap?

Aan de achterkant van verkeersborden en de vergeten hoeken in je huis ontbreekt de pretentie om ‘goed’, ‘mooi’ of ‘juist’ te zijn. Ze zijn er bij de gratie van de voorkant of de ruimte er om heen. Ze vormen een ongeziene wereld zonder vooroordelen of economisch belang, een open ruimte voor wie weet wat. Precies dat maakt ze net zo betekenisvol als het spelen in onvolmaaktheid, wat de liefhebber kenmerkt.

Foto beginpagina: Bloemendaal aan Zee, 2016.

Foto: Haarlem, 2012.

Galerij

Liefhebbers

Vooral amateur kunstbeoefenaars die nog niet helemaal amateur zijn, de beginners, maken dingen met de meeste betekenis. Ze werken niet, ze spelen, hartstochtelijk en geconcentreerd, maar het resultaat is nooit perfect. Dat is niet erg want ze doen het puur uit liefhebberij, uit nieuwsgierigheid. Het fantastisch vinden om spelenderwijs zelf iets te maken is de betekenis. Ik houd van deze onvolmaakte werkstukken.

Spelenderwijs werken uit pure liefhebberij valt buiten de pretentie van (materialen)kennis, een juiste methodiek, buiten het oordeel van goede smaak en heeft niets met het Enige en Ware te maken. Het resultaat hoeft niet perfect te zijn zolang het fantastisch was om het te maken. De onvolmaaktheid van het resultaat bevestigt de authenticiteit van een beginnende amateur. 

In hun werk is een onbekommerdheid zichtbaar die je ook in werkstukken van kleine kinderen kunt aantreffen. Niemand op de wereld heeft om dat werk gevraagd, er is geen ander nut dan lekker zelf iets maken zonder te denken aan wat hoort en wat niet. De werken missen economische waarde, het bezit ervan geeft geen hoge status en zijn geen voeding voor identiteit of leefstijl. Daardoor kan het werk intrinsiek ‘onverwacht’ zijn en juist dat is betekenisvol.

Ik ben al heel lang geen amateur meer én ik heb pretenties. Ik bén geschoold, geoefend en héb ervaring, daar kan ik niet aan ontkomen. Mijn werk kan misschien dicht bij de betekenisvolheid van amateurisme komen door samenwerking met willekeurige voorbijgangers zonder enige scholing, oefening of ervaring. Dat houd ik me in ieder geval voor, terwijl ik samen met hen vierkanten teken op meubels en voorwerpen.

Tijdens openbare ateliers van United Objects komt het voor dat iemand niet durft mee te tekenen op een tafeltje. Het zijn vaak acht op de tien die het uiteindelijk toch -na een kwartier, een week, een maand- proberen. Een groot deel van hen begint aarzelend, “mag ik…”, en kan dan niet meer stoppen. Deze participanten overwinnen een zekere schaamte en angst. Als dat gebeurt ontstaan er momenten om ‘in te lijsten’.

Soms gaat het verder en ontstaat er tijdens het tekenen een band van vertrouwen tussen mij en een participant die regelmatig meedoet. Dat leidt er toe dat ik werkstukken (te zien) krijg die hij of zij thuis heeft gemaakt. Die werkstukken zijn nooit perfect maar ze zijn zonder uitzondering gemaakt uit liefhebberij en nieuwsgierigheid. Dat is het mooiste resultaat van United Objects: hun werken en het mijne vormen samen één geheel dat dan toch iets volmaakt bijzonders oplevert.

Foto beginpagina: kubus door stagiair meubelmaken Jerry op kastje betekend door kleuters Aloysiusschool en leerlingen praktijkschool Oost-ter-Hout, Haarlem, Soek en Hans.

Beeldje gekocht in een Kringwinkel Borgerhout, Antwerpen.
Eend door Jan op kastje betekend door Soek en Hans.